រោគសញ្ញានៃជំងឺអេដស៍
តើមេរោគអេដស៍មានរោគសញ្ញាយ៉ាងដូចម៉េ្តច?
មេរោគអេដស៍(HIV)មានរោគសញ្ញាផ្សេងៗពីគ្នាអាស្រ័យទៅលើបុគ្គលម្នាក់ៗនិងដំណាក់កាលនៃជំងឺដែលអ្នកកំពុងមាន។
ដំណាក់កាលដំបូងនៃមេរោគអេដស៍(HIV)៖ រោគសញ្ញា
ក្នុងរយៈពេល២-៤សប្តាហ៍ដំបូងបន្ទាប់ពីការឆ្លងមេរោគអេដស៍ មនុស្សជាច្រើន (ប៉ុន្តែមិនមែនទាំង អស់គ្នាទេ) មានរោគសញ្ញាដូចជាគ្រុនផ្តាសាយដែលជារឿយៗត្រូវបានគេពិពណ៌នាថាជា«ជំងឺគ្រុន ផ្តាសាយដ៏អាក្រក់ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក» ។រោគសញ្ញានេះគេហៅថា «សញ្ញានៃការឆ្លងមេរោគ អេដស៍នៅគ្រាដំបូង» ហើយវាជាការឆ្លើយតបនៃសារពាង្គកាយជាលក្ខណៈធម្មជាតិចំពោះការឆ្លង មេរោគអេដស៍។រោគសញ្ញាមេរោគេអដស៍នៅដំណាក់កាលឆ្លងដំបូងអាចរួមបញ្ចូលនូវសញ្ញាដូច តទៅនេះ ៖
- គ្រុនក្តៅ
- ហើមក្រពេញ
- រលាកបំពង់ក
- រលាករោលនិងកន្ទួលស្បែក
- អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ
- ឈឺសាច់ដុំនិងសន្លាក់ឆ្អឹង
- ឈឺក្បាល
រោគសញ្ញាទាំងនេះអាចកើតឡើងចាប់ពីពីរបីថ្ងៃរហូតដល់បីបួនសប្តាហ៍។ទោះជាយ៉ាងនេះក្តីអ្នក មិនគួរសន្មតថាអ្នកមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍នោះទេប្រសិនបើអ្នកមានរោគសញ្ញាទាំងនេះព្រោះថារោគសញ្ញានីមួយៗនៃរោគសញ្ញាទាំងនេះអាចបណ្តាលមកពីជំងឺផ្សេងទៀតក៏ថាបាន។ផ្ទុយទៅវិញមិនមែនមនុស្សគ្រប់រូបដែលឆ្លងមេរោគអេដស៍សុទ្ធតែមានប្រតិកម្មឆ្លើយតបទៅនឹងសារពាង្គកាយនោះក៏ទេដែរ។មនុស្សជាច្រើនឆ្លងមេរោគអេដស៍ហើយមិនចេញរោគសញ្ញាអ្វីទាំងអស់នៅក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំឬច្រើនជាងនេះ។
អ្នកអាចមិនដឹងថាតើអ្នកមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍ដោយសារតែរោគសញ្ញានោះទេ។មធ្យោបាយតែមួយគត់ដែលឱ្យអ្នកដឹងពិតប្រាកដថាអ្នកមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍ឬអត់នោះគឺការធ្វើតេស្តឈាម។
គឺជាការមានសារសំខាន់ដែលអ្នកត្រូវចងចាំថាមានឬគ្មានរោគសញ្ញាក៏ដោយអ្នកនៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ជាពិសេសមួយក្នុងការចម្លងមេរោគអេដស៍(HIV)ទៅអោយដៃគូរួមភេទឬដៃគូប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀនរបស់អ្នកនៅអំឡុងពេលនេះព្រោះថាក្នុងលំហូរឈាមរបស់មានកំរិតមេរោគHIVខ្ពស់។នៅដំណាក់កាលនេះមានសារសំខាន់ណាស់ក្នុងការបន្ថយហានិភ័យនៃការចម្លងមេរោគអេដស៍។
ដំណាក់ការទី២នៃរោគសញ្ញាមេរោគអេដស៍៖
បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលទី១នៃការឆ្លងមេរោគអេដស៍រួចហើយជម្ងឺបានឈានដល់ដំណាក់កាលមួយទៀតដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថាគ្លីនិខលឡេតឹនស៊ីស្តេត (Clinical Latency Stage) ។ពាក្យថាឡេតឹនស៊ី(Latency) មានន័យថាជាដំណាក់កាលមួយដែលមេរោគចូលទៅរស់នៅឬអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនក្នុងខ្លួនមនុស្សដោយមិនបានបង្កើតជារោគសញ្ញាអ្វីឡើយ។ក្នុងដំណាក់កាលគ្លីនិខលឡេតឹនស៊ីនេះអ្នកដែលបានឆ្លងមេរោគអេដស៍រស់នៅហាក់ដូចជាគ្មានរោគសញ្ញាដែលទាក់ទងនឹងមេរោគអេដស៍អ៊ីចឹង។ (ដំណាក់កាលនេះជួនកាលគេអោយឈ្មោះថាអាស៊ីម្ពថុម៉ាធិកហ៊ីវអ៊ិនហ្វិចស្ស៊ឹនឬក្រូនិចហ៊ីវអ៊ិនហ្វិចស៊្សឹន- Asymptomatic HIV infection or Chronic HIV infection) ។ នៅដំណាក់កាលគ្លីនិខលស្តេតនេះមេរោគអេដស៍កកើតឡើងក្នុងកំរិតទាបណាស់បើទោះជាវានៅមានសកម្មភាពរស់រវើកក៏ដោយ។
ប្រសិនបើអ្នកកំពុងព្យាបាលមេរោគអេដស៍អ្នកប្រហែលជារស់នៅជាមួយនឹងដំណាក់កាលគ្លីនិខលស្តេតនេះរាប់ទសវត្សពីព្រោះការព្យាបាលរបៀបនេះអាចជួយបង្រ្កាបមេរោគបាន។សម្រាប់មនុស្សដែលមិនព្យាបាលជម្ងឺអេដស៍ ដំណាក់កាលគ្លីនិខលឡេតឹនស៊ីស្តេតនេះអាចមានរយៈពេលត្រឹមតែ១០ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកខ្លះទៀតមេរោគអាចវិវត្តតាមរយៈដំណាក់កាលនេះកាន់តែរហ័ស។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តីអ្នកត្រូវចាំថាមនុស្សដែលស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលទី២នេះនៅតែអាចចម្លងមេរោគអេដស៍ទៅអោយអ្នកដ៏ទៃបានបើទោះជាពួកគេកំពុងព្យាបាលមេរោគអេដស៍ហើយបើទោះជាការព្យាបាលមេរោគអេដស៍អាចជួយបន្ថយកំរិតនៃការឆ្លងមេរោគអេដស៍ក៏ដោយ។
សារជាថ្មីម្តងទៀតមធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីអោយប្រាកដថាតើអ្នកមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍ឬទេអ្នកត្រូវតែទៅធ្វើតេស្តឈាម។
ដំណាក់កាលទី៣នៃរោគសញ្ញាអេដស៍៖ការវិវត្តន៍ទៅរកជម្ងឺអេដស៍
ប្រសិនបើអ្នកមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍ហើយអ្នកមិនបានព្យាបាលវានោះជាយថាហេតុមេរោគនឹងបំផ្លាញប្រព័ន្ធការពាររាង្គកាយរបស់អ្នកអោយកាន់តែចុះខ្សោយទៅៗ។នៅពេលនេះរោគសញ្ញាមួយចំនួនទៀតបានលេចឡើង៖
- ស្រកទម្ងន់យ៉ាងលឿន
- គ្រុនក្តៅផ្ទួនៗឬបែកញើសច្រើននៅពេលយប់
- អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃរកអ្វីប្រដូចគ្មាន
- ហើមក្រពេញ (ពងបែក) នៅក្រោមឃ្លាកក្រលៀននិងកញ្ចឹងករយៈពេលយូរ
- រាគរូសរយៈពេលជាងមួយសប្តាហ៍
- ដំបៅឬរលាកបបូរមាត់រន្ធគូថនិងអង្គជាតិ (ប្រាប់ភេទ)
- រលាកទងសួត
- មានស្នាមជាំពណ៌ក្រហមពណ៌ផ្កាឈូកឬពណ៌ស្វាយនៅលើស្បែកក្រោមស្បែកក្នុងមាត់ប្រមុះឬត្របកភ្នែក។
- ឆាប់ភ្លេចភ្លាំងកើតរោគតប់ប្រម៉ល់ក្នុងចិត្តហើយប្រព័ន្ធប្រសាទដំណើរការមិនរៀបរយ។ល។
រោគសញ្ញានីមួយៗក្នុងចំណោមរោគសញ្ញាទាំងនេះអាចមានជាប់ទាក់ទងទៅនឹងរោគសញ្ញាផ្សេងទៀត។ហេតុនេះ ដូចការកត់សម្គាល់ពីខាងដើមមកដែរមធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីអោយប្រាកដថាអ្នកមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍ឬអត់នោះអ្នកត្រូវតែទៅពិនិត្យឈាម។ រោគសញ្ញាភាគច្រើនក្នុងចំណោមរោគសញ្ញាទាំងនេះហើយនិងជម្ងឺអេដស៍គឺបណ្តាលមកពីការឆ្លងពីជម្ងឺឱកាសនិយមដែលកើតឡើងដោយសារតែប្រព័ន្ធការពាររាង្គកាយរបស់អ្នកត្រូវបានបំផ្លាញ៕
info@naaa.gov.kh
+855 (0)23 885 129
+855 (0)23 885 279
ភាសាខ្មែរ
English
