
នាព្រឹកថ្ងៃទី ថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ នៅសណ្ឋាគារភ្នំពេញ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្រ្តី អៀង មូលី ប្រធានអជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតីបើកសិក្ខាសាលាផ្តល់ការគាំទ្រលើការពិនិត្យឡើងវិញនូវការឆ្លើយតបជាតិទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ លើកទី៤។
អញ្ជើញចូលរួមនៅក្នុងអង្គសិក្ខាសាលា មាន៖
- លោកស្រី Vladanka Andreeva នាយិការអង្គការសហប្រជាជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ (UNAIDS) នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
- លោកស្រី Christina Lau នាយិកាស្តីទីនៃទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក ( USAID) ប្រចាំកម្ពុជា
- លោក Yann Derriennic នាយកប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាអង្គការ HP+ / Palladium
- ឯកឧត្តម លោកជំទាវ អស់លោក លោកស្រី តំណាងស្ថាប័នរាជរដ្ឋាភិបាល ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងសង្គមស៊ីវិល
- អស់លោក លោកស្រីតំណាងការិយាល័យសុខាភិបាល និងអប់រំ (OPHE), USAID
- អស់លោក លោកស្រីជាទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេស និងអ្នកជំនាញការជាតិ និងអន្តរជាតិ
- និង អ្នកតំណាងប្រជាជនទទួលរងផលប៉ះពាល់នៃមេរោគអេដស៍និងជំងឺអេដស៍
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តី បានសម្តែងនូវការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅ និងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ អស់លោក និងលោកស្រី ដែលអញ្ជើញមកពីវិស័យសុខាភិបាល និងមិនមែនសុខាភិបាល រួមជាមួយអ្នកតំណាងប្រជាជនគន្លឹះ និងជាពិសេស ចំពោះការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស និងហិរញ្ញវត្ថុពី អង្គការ HP+Palladium, អង្គការ PEPFAR/USG និងអង្គការ UNAIDS ក្នុងការរៀបចំសិក្ខា ពិនិត្យឡើងវិញនូវការឆ្លើយតបជាតិទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ លើកទី៤ នៅកម្ពុជា ដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ។
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តី បានរំលឹកជូនអង្គសិក្ខាសាលា ថា ការពិនិត្យឡើងវិញនូវកម្មវិធីនេះគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃវដ្តកម្មវិធី។ នេះក៏ជាទម្រង់មួយនៃការត្រួតពិនិត្យកម្មវិធី ដែលមានវត្ថុបំណង ផ្តល់និង ទទួលយក នូវយោបល់ត្រឡប់លើការបំពេញដំណើរការ កម្មវិធី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានក្នុងការរៀបចំផែនការ និងកែលម្អការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្រ្តជាតិ ទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យ លើកទី៥ សម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខផងដែរ។
ការលុបបំបាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃមេរោគអេដស៍ ការប្រយុទ្ធ និងឆ្លើយតបទៅនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ នៅតែមានភាពស្មុគស្មាញ និងទាមទាអោយមានការចូលរួមដ៏យូអង្វែង ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប និងពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានជាបន្តទៀត បើទោះជា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវបានអន្តរជាតិទទួលស្គាល់ថា ជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន៧នៅលើសកលលោកដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាបានសម្រេចគោលដៅ ៩០-៩០-៩០។
បច្ចុប្បន្ន ប្រជាជនប្រមាណ ៦៧.០០០នាក់ រស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍នៅឆ្នាំ២០១៨ ។ ក្នុងចំណោមនោះ ប្រហែលជា ៨៦%នៃអ្នកទាំងនោះបានដឹងពីស្ថានភាពមេរោគអេដស៍របស់ពួកគេ ហើយប្រមាណ៩៨%នៃអ្នកដែលបានដឹងពីស្ថានភាពជំងឺអេដស៍បានទទួលការព្យាបាលដោយឱសថប្រឆាំងនឹងមេរោគអេដស៍ និង៨០%នៃអ្នកដែលទទួលបានការព្យាបាលមានបរិមាណបន្ទុកមេរោគអេដស៍ក្នុងឈាមតិច។
ឯកឧត្តមបានមានប្រសាសថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចំណាយប្រមាណ ១២០ ទៅ១៥០លានដុល្លារអាម៉េរិក ក្នុងការអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្តជាតិទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យលើកទី៥។ យើងមានបញ្ហាប្រឈមក្នុងការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ គឺបានកើតឡើង ក្នុងស្ថានភាពដែលដៃគូអភិវឌ្ឍន៍កាត់បន្ថយការគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុរបស់បន្តិចម្តងៗ នៅពេលដែលកម្ពុជាយើងប្តេជ្ញាបញ្ចប់ការរីករាលដាលមេរោគអេដស៍ នៅឆ្នាំ២០២៥ គឺរយៈពេល៥ឆ្នាំលឿនជាងការប្តេជ្ញាចិត្តជាសកល។
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តី បានជំរាបជូនអង្គសិក្ខាសាលាថា ការកៀងគរ រកថវិកាលើកទី៦របស់មូលនិធិសកល ជាមួយម្ចាស់ជំនួយ និងដៃគូនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលបានរៀបចំនៅទីក្រុងញូវដែលី ប្រទេសឥណ្ឌា នៅថ្ងៃទី៧-៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ដែលលោកបានទៅចូលរួមថ្មីៗនេះ ក្នុងឋានៈជា ប្រធានតំបន់បាស៊ីហ្វិកខាងលិច និងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលមូលនិធិសកលនោះ ខ្ញុំបានដឹងថា ពិតជាមានការលំបាកណាស់ក្នុងការអំពាវនាវរកប្រាក់ប្រមាណជា ១៤ ០០០ លានដុល្លារអាម៉េរិកសម្រាប់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ដើម្បីជួយសង្រ្គោះជីវិតមនុស្ស១៦លាននាក់ ពីជំងឺអេដស៍ របេង និងគ្រុនចាញ់ នៅទូទាំងពិភពលោក។
ឯកឧត្តមបានផ្តល់បានរំលឹកជូនអង្គសិក្ខាសាលា អំពីស្ថានភាពលំបាកនៃផ្តល់ និងទទួលជំនួយពីខាងក្រៅ ជាហនិភ័យអនាគតចំបងមួយនៃការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍នៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាប្រទេសមានលទ្ធភាពហិរញ្ញវត្ថុតិចតួចដ៏ទៃផ្សេងទៀត ដែលតម្រូវអោយយើងជាប្រទេសសាម៉ី មានភាពជាម្ចាស់ និងបានស្នើសុំអោយអង្គសិក្ខាសាលាពិភាក្សាស្វែងរកវិធីសាស្រ្តដែលកាន់តែមានលក្ខណៈឆ្នៃប្រឌិត និងប្រកបដោយយុទ្ធសាស្រ្ត ដើម្បីគៀងគរ និង ប្រើប្រាស់នូវធនធានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
យើងកំពុងត្រូវបង្ខំឱ្យធ្វើការកាន់តែច្រើនជាមួយធនធានតិចតួចដើម្បីឈានទៅសម្រេចគោលដៅជាមហិច្ឆតាជាតិរបស់យើងនេះ។
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តី បានផ្តល់អនុសាស ពិភាក្សាជាក្រុម ពិនិត្យមើលឱ្យបានទូលាយ និងផ្តល់មតិឱ្យបានច្រើនលើបញ្ហាចំនួន៥គឺ ៖ លទ្ធផល ប្រសិទ្ធផល គណនេយ្យភាព ភាពជាដៃគូ និង ដំណាក់កាលការផ្ទេរ/ចីរភាព។