
នាព្រឹក ថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ នៅសណ្ឋាគារ ឡឺរ៉ូយ៉ាល់ អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ បានរៀបចំសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់លើកចុងក្រោយ ដើម្បីកសាងផែនការយុទ្ជសាស្ត្រជាតិ ក្រោមអធិបតីភាពឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី អៀង មូលី ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិ ដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី ជាថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ពីរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ តំណាងក្រុមប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះ តំណាងពីដៃគូរអភិវឌ្ឍ តំណាងអង្គការសង្គមសុីវិល ជាពិសេសវត្តមានចូលរួមរបស់:
- ឯកឧត្តម ហុក គឹមចេង អគ្គនាយកបច្ចេកទេស ក្រសួងសុខាភិបាល
- លោកស្រី KHIN Cho WINHTIN ទីប្រឹក្សាព័ត៌មានយុទ្ធសាស្ត្រ UNAIDS
- លោកស្រី Christina Lau មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ការិយាល័យអប់រំ និង សុខាភិបាល នៃទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិនៃសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា USAID
គោលបំណងនៃអង្គសិក្ខាសាលា គឺគៀងគរការចូលរួមមតិយោបល់ពី ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី តំណាងក្រសួង ស្ថាប័ន និងវិស័យពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ទាំងថ្នាក់ជាតិ និង ថ្នាក់ក្រោមជាតិ ឱ្យបានកាន់តែទូលំទូលាយ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ លើសេចក្តីព្រាងផែនការយុទ្ធ សាស្ត្រជាតិទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍លើកទី៥ សម្រាប់ ឆ្នាំ ២០១៩ - ២០២៣ ដែលនឹងត្រូវប្រើប្រាស់សំរាប់ដោះស្រាយបញ្ហានៃការឆ្លងការរាលដាល និងឆ្លើយតបទៅនឹងជំងឺអេដស៍ សំរាប់រយះពេល៥ឆ្នាំខាងមុខគួររំលឹកថា ដំណើរការចងក្រង សេចក្តីព្រាងផែនការយុទ្ធសាស្រ្តជាតិលើកទី៥ នេះ ត្រូវបានដំណើរការអស់រយៈកាល៤ខែកន្លងមកហើយ ដោយមានការចូលរួមរបស់ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី តំណាងក្រសួង ស្ថាប័ន រដ្ឋបាលថ្នាក់ជាតិ និង ថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ជាពិសេសថ្ងៃនេះ សេចក្តីព្រាងផែនការយុទ្ធសាស្រ្តជាតិទី៥ ត្រូវការការចូលរួមចំណែកគំនិតយោបល់បន្ថែមទៀត ពីសំណាក់ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី ដើម្បីធានាថា ទិសដៅ និងសកម្មភាពនៃយុទ្ធសាស្ត្រនីមួយៗ មានសង្គតិភាព និងប្រទាក់ក្រឡាគ្នា ដែលនាំឱ្យយើង អាចសម្រេចបានការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការបញ្ចប់ការចម្លងរាលដាលមេរោគអេដស៍ និងការគំរាមកំហែង នៃមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ត្រឹមឆ្នាំ២០២៥។
ឯកឧត្តមប្រធាន បញ្ជាក់រំលឹកថា កម្ពុជាយើងបានធ្វើដំណើរលើផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយប្រយុទ្ធ ប្រឈមដោះស្រាយការរាតត្បាតនៃមេរោគអេដស៍។ គោលបំណង ឆន្ទៈដ៏មុតមាំអមដោយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាដោយច្បាស់លាស់ ជាមួយការចូលរួមចំណែករបស់អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ប្រជាពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល បានជំរុញឱ្យយើងអាចប្រយុទ្ធទប់ស្កាត់ការចម្លងរាលដាលមេរោគអេដស៍។
សង្គ្រាមប្រយុទ្ធនឹងការចម្លងមេរោគអេដស៍ អស់រយៈពេល៣ទសវត្សកន្លងនេះ កម្ពុជាបានទទួលកិត្តិយស ជ័យលាភីផ្ដល់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិម្ដងក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ដោយកម្ពុជាបានសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍសហសវត្សរ៍ និងបានទទួលម្ដងទៀតនៅឆ្នាំ២០១៧ ពេលដែលកម្ពុជាត្រូវបានវាយតម្លៃថា បានសម្រេចគោល ដៅ ៩០-៩០-៩០ ជាមួយប្រទេស៦ ផ្សេងទៀតនៅក្នុងពិភពលោក។
ក្នុងឱកាសដ៏វិសេសវិសាលនេះ ឯកឧត្តមទេរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានសម្ដែងនូវឧបការគុណដ៏ជ្រាលជ្រៅជូន សម្តេចអគ្គមហាសេនា បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលមានមាគ៌ាដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃ ភ្លឺថ្លា ប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត និងមុតមាំគាំទ្រជំរុញលើកទឹកចិត្ត ឯកឧត្ដម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី ថ្នាក់ដឹកនាំ ក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពរាជរដ្ឋាភិបាល ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ អង្គការសង្គមស៊ីវិល ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍ ឱ្យចូលរួមគ្នាជាចលនាជាតិតែមួយ ដើម្បីសង្រ្គោះអាយុជីវិតមនុស្សប្រហែលជាង១លាននាក់ពីការឆ្លងមេរោគអេដស៍ និងប្រមាណ៦០ម៉ឺននាក់ ពីការស្លាប់ដោយសារជំងឺអេដស៍។ ការកាត់បន្ថយការឆ្លងមេរោគអេដស៍ និង បញ្ចៀសការស្លាប់ដោយសារជំងឺអេដស៍នេះ គឺជាការរួមចំណែកមួយក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ហើយដែលអាចនិយាយបានថា នេះជាការវិនិយោគរបស់យើងទាំងអស់គ្នា។
ឯកឧត្តម ក៏បានបញ្ជាក់រំលឹងអង្គសិក្ខាសាលា ថា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំង និងការឆ្លងរាលដាលនៃមេរោគអេដស៍របស់យើងមិនទាន់ចប់ឡើយ មានភស្តុតាង បញ្ជាក់ថាការរាតត្បាតមេរោគអេដស៍កំពុងតែស្ថិតនៅជាការគំរាមកំហែងដល់សុខភាពសាធារណៈរបស់យើងនៅឡើយ។
យើងត្រូវចងចាំថាតាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ មកយើងបានបាត់បង់ពលរដ្ឋកម្ពុជាយើងប្រមាណជាង១០ម៉ឺននាក់ ដោយសារជំងឺអេដស៍។ បច្ចុប្បន្ននេះ យើងប៉ាន់ស្មានថាមានអ្នកកំពុងរស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍ប្រហែល ៧៣.០០០នាក់។ បើទោះជាចំនួនករណីឆ្លងថ្មីបានថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្ដី សក្ខីកម្មទិន្នន័យបានបង្ហាញថា ការចម្លងកើនឡើងក្នុងចំណោមយុវជន និងក្រុមបុរសរួមភេទជាមួយបុរស ។ អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ប្រហែលជាមួយម៉ឺននាក់មិនទាន់បានមកទទួលសេវាព្យាបាល។ អ្នកជំងឺ២.០០០នាក់ បានចាកចេញពីការព្យាបាល។
ឯកឧត្ដមទេសរដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ថាយើងត្រូវពន្លឿនការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្រ្តរបស់យើងជាមួយយុទ្ធសាស្រ្តលំអិត ដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍បីទសវត្សកន្លងមកយើងត្រូវបន្តយុទ្ធសាស្រ្តរួបរួម ចូលរួមដ៏សកម្មរបស់យើងទាំងអស់គ្នា។
ឯមឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តី ក៏បានថ្លែងអំណរគុណជូនដល់ សម្ដេចកិត្តិបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ដែលជាឥស្សរជនឆ្នើមថ្នាក់ជាតិនៃវេទិកាភាពជាអ្នកដឹកនាំប្រចាំតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្រ្វិក ឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍ជំងឺអេដស៍ និងការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា ដោយសារមគ្គុទេសក៍របស់ សម្ដេចកិត្តិបណ្ឌិត កាកបាទក្រហមកម្ពុជាមិនគ្រាន់តែបង្ហាញនូវកាយវិការមនុស្សធម៌ និងការដឹងឮប៉ុណ្ណោះទេ តែជាសកម្មភាពជាក់ស្តែងឆ្លើយតបទៅនឹងទុក្ខលំបាក ការការពារសិទ្ធិ សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ និងមានជីវិតសមរម្យ នៃក្រុមគ្រួសារអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ អ្នកជំងឺអេដស៍ ភាពក្រីក្រ និងលំបាកលំបិនរបស់ប្រជាជនទូទៅ។
រាជរដ្ឋាភិបាល បានប្តេជ្ញាចិត្ត ដឹកនាំ គាំទ្រ សម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព បានផ្ដល់ឱកាស ធំធេងដោះស្រាយជាចាំបាច់ តម្រូវការផ្លាស់ប្ដូរសង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងរចនាសម្ព័ន្ធ ដើម្បីលុបបំបាត់ការចម្លងមេរោគអេដស៍។
ឯកឧត្តមប្រធាន បានអំពាវនាវកិច្ចសហការអភិវឌ្ឍន៍ គាំទ្រវិស័យទៅវិញទៅមក ដោះស្រាយបញ្ហាសុខមាលភាពសង្គម តាមរយៈប្រព័ន្ធដ៏ស្វាហាប់ចូលរួមពីគ្រប់ផ្នែកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ នៃយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណដំណាក់កាលទី៤ ដែលក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពរដ្ឋទាំងអស់បំពេញតួនាទី ភារកិច្ច សហការ សម្របសម្រួលដោយជិតស្និទ្ធ ដើម្បីចូលរួមសម្រេចបេសកកម្ម និងទិសដៅកម្មវិធីនយោបាយ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៦ នៃរដ្ឋសភា និងឆ្លើយតបដោយមានប្រសិទ្ធភាព ទៅនិងតម្រូវការ និងក្ដីបារម្ភរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី បានសំនូពរ និងលើកទឹកចិត្ត ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី និង អង្គសិក្ខាសាលាទាំងមូល ធ្វើការពិនិត្យ ពិភាក្សាផ្តល់ជាធាតុចូលប្រកបដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បន្ថែម ទៅលើយុទ្ធសាស្ត្រនិមួយៗខាងក្រោម ដើម្បីធ្វើឱ្យសេចក្តីព្រាងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍និងជំងឺអេដស៍លើកទី៥ សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ - ២០២៣ អាចយកទៅអនុម័តជាផ្លូវការក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍លើកទី២ ឆ្នាំ២០១៩ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនាថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ខាងមុខនេះ។
សេចក្តីព្រាងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍និងជំងឺអេដស៍លើកទី៥ សម្រាប់ ឆ្នាំ២០១៩ - ២០២៣ មានបួនយុទ្ធសាស្ត្រ រួមជាមួយនឹងការរៀបចំអនុវត្ត និងការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃ ផងដែរ៖
យុទ្ធសាស្រ្តទី១៖ ផ្ដល់សេវាទូលំទូលាយលើការបង្ការ ថែទាំ ព្យាបាល និងការគាំទ្រតាមរយៈវិធីសាស្ត្រពហុវិស័យ
យុទ្ធសាស្រ្តទី២៖ សមាហរណ៍កម្មការឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍នៅក្នុងប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងវិស័យក្រៅពីសុខាភិបាល
យុទ្ធសាស្រ្តទី៣៖ ពង្រីកការគ្រប់ដណ្ដប់នៃសេវាគាំពារសង្គម និងលើកកម្ពស់លទ្ធភាពទទួលសេវាផ្នែកច្បាប់ និងសង្គម
យុទ្ធសាស្រ្តទី៤៖ បង្កើនការផ្គត់ផ្គង់មូនិធិរាជរដ្ឋាភិបាលអោយបាន៥០% នៃតម្រូវការ និងបែងចែកផ្ដល់ជូន ថវិការដ្ឋមួយចំណែកទៅអង្គការសង្គមស៊ីវិល។