
នាព្រឹកថ្ងៃព្រហសត្បិ៍ ១១រោច ខែអស្សុជ ឆ្នាំកុរ ឯកស័ក ព.ស. ២៥៦៣ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៤ ខែ តុលា ឆ្នាំ២០១៩ នៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តី អៀង មូលី ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ បាន អញ្ជើញជាគណៈអធិបតីក្នុងវេទិកាពិភាក្សា ’’លើកកម្ពស់ក្មេងស្រី ដើម្បីអនាគតភ្លឺស្វាង’’ ដែលប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ។
សមាសភាពអញ្ជើញចូលរួមក្នុងវេទិកាពិភាក្សា រួមមាន អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្រសួងកិច្ចការនារី តំណាងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ អង្គការសង្គមស៊ីវិលដូចជា អង្គការមូលនិធិថែទាំសុខភាពអ្នកជំងឺអេដស៍ (AIDS Healthcare Foundation) អង្គការ UNWOMEN និង ក្មេងស្រី៤៩ នាក់ ដែលមានអាយុចាប់ពី ១៥ ឆ្នាំ ដល់២៤ឆ្នាំ ធ្លាប់បានបម្រើការងារនៅសេវ៉ាកម្សាន្ត (EW) ក្មេងស្រីរងគ្រោះដោយជំងឺអេដស៍ (PLHIV) និងក្មេងស្រីមកពីសហគមន៍ក្នុងក្រុងភ្នំពេញ។
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តី បានមានប្រសាសន៍ ទៅកាន់អង្គពីធីបានជ្រាបថា ភាពងាយរងគ្រោះ របស់ក្មេងស្រី និងយុវវ័យជានារី ក្នុងការឆ្លងមេរោគអេដស៍ ជាបញ្ហាចំបងមួយក្នុងស្ថានភាពដែលយើង បាននិងកំពុងជួប និងត្រូវរួបរួមគ្នាដោះស្រាយ។ យោងតាមលទ្ធផលនៃការអង្កេតប្រជាសាស្រ្ត និងសុខភាពកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៤ បានបង្ហាញថា ៖
• ស្រ្តី និងក្មេងស្រីដែលមានអាយុ១៥ឆ្នាំឡើងទៅដែលធ្លាប់ទទួលរងនូវ អំពើហិង្សាលើរាងកាយ ផ្លូវភេទ ឬ ផ្លូវចិត្ត ពីដៃគូបច្ចុប្បន្ន ឬ អតីតក្នុងរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយមាន ៣០,៨%។
• ស្រ្តី និងក្មេងស្រីដែលមានអាយុ១៥ឆ្នាំឡើងទៅដែលធ្លាប់ទទួលរង នូវ អំពើហិង្សា លើរាងកាយពីដៃគូបច្ចុប្បន្ន ឬអតីតក្នុងរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយ មាន១៧,៩%។
• ស្រ្តី និងក្មេងស្រីដែលមានអាយុ១៥ឆ្នាំឡើងទៅដែលធ្លាប់ទទួលរងនូវអំពើហិង្សា ផ្លូវចិត្តពីដៃគូបច្ចុប្បន្ន ឬអតីតក្នុងរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយមាន២៤,៨%។
• ស្រ្តី និងក្មេងស្រីដែលមានអាយុ១៥ឆ្នាំឡើងទៅដែលធ្លាប់ទទួលរង នូវអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ ពីដៃគូបច្ចុប្បន្ន ឬអតីតក្នុងរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយមាន៥,៥%។
លើសពីនេះទៀត យើងមិនដឹងថាក្នុងចំណោមអ្នកដែលបាត់បង់ជីវិតប្រមាណ១០០.០០០ នាក់ ដោយសារជំងឺអេដស៍ ចាប់ពីទសវត្សរ៍ ឆ្នាំ១៩៩០ និងក្នុងចំណោមប្រជាជនប្រមាណ ៧៣.០០០ដែលកំពុងតែរស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍នោះ មានយុវតីប៉ុន្មាននាក់ បានទទួលរងនូវអំពើហិង្សាលើរាងកាយ ផ្លូវភេទ ឬ ផ្លូវចិត្តពីដៃគូបច្ចុប្បន្ន ឬ អតីតដៃគូនោះដែរទេ។ ក្រៅពីសម្ពាធដោយផ្ទាល់ នៅមានសម្ពាធដោយប្រយោលដែលធ្វើឲ្យក្មេងស្រី និង ស្រ្តីមានការប្រឈមនឹងមេរោគអេដស៍។ ឧទាហរណ៍ បច្ចុប្បន្ននេះមានស្រ្តីប្រមាណជាង៣ម៉ឺននាក់ដែលកំពុងធ្វើការនៅ ក្នុងសេវាកម្សាន្តសប្បាយដែលអត្រាផ្ទុកមេរោគអេដស៍ មាន២,៣%ក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ ប៉ុន្តែ ស្រ្តីឯករាជ្យមាន អត្រាផ្ទុកមេរកអេដស៍រហូតដល់១១,៨៥%។ កម្រិតប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យ ជាមួយភ្ញៀវមាន ៨៦% ប៉ុន្តែជាមួយដៃគូទៀងទាត់មានត្រឹមតែ២៧%ប៉ុណ្ណោះ។
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តី បានមានប្រសាសន៍រំលឹក ថា ភាពងាយរងគ្រោះ របស់ក្មេងស្រី និង យុវតី ទូទៅក្នុងយុគសម័យបច្ចេកវិទ្យា និងបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមទូលំទូលាយ ជាពិសេសក្រុមស្ត្រីបម្រើការងារនៅក្នុងសេវាកំសាន្តសប្បាយ ស្រ្តីងាយរងគ្រោះ គឺជាអ្វីដែល សាម៉ីខ្លួនជាយុវជន អាណាព្យាបាល ក្រុមគ្រួសារ ស្ថាប័ន គ្រឹស្ថានអប់រំ វិស័យឯកជន អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច និងសង្គមស៊ីវិល ត្រូវចូលរួមចំណែកបន្ថែមទៀត បង្ការ និង ដោះស្រាយភាពប្រឈមរបស់ក្មេងស្រី និងយុវតី ខណៈដែលយើងទាំងអស់គ្នាប្តេជ្ញាចិត្តចូលរួមសម្រេចគោលដៅរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការឈានឆ្ពោះទៅរកការបញ្ចប់ការចម្លង មេរោគអេដស៍ ត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥។
ក្នុងវេទិកានេះ ឯកឧត្តមបានស្នើសុំចែករំលែកព័ត៌មាន មានការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាកាន់តែទូលំទូលាយ តែប្រកាន់ខ្ជាប់ការគោរពសិទ្ធបុគ្គល សិទ្ធកុមារ សិទ្ធស្រ្តី ឧទាហរណ៍ ដូចជារូបថត អត្តសញ្ញាណបុគ្គល ដែលមានការប៉ះពាល់បូរណភាពរាងកាយស្រ្តី និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរបស់មនុស្ស ជាពិសេសជនរងគ្រោះជាអនិតិជន។ តាមរយៈបទពិសោធន៍ អំពីបញ្ហាទាំងឡាយដែលពួកគេបានជួបប្រទះ យើងនឹងមានគំនិត យោបល់កាន់តែ សមស្របឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធទាំងនេះ ហើយគៀងគរអោយមានការចូលរួម ផ្តល់យោបល់ ស្វែករកដំណោះស្រាយមានប្រសិទ្ធភាពបន្ថែមទៀត ដែលអាចជួយអោយក្មួយៗ និងយុវតី យល់ដឹង ស្គាល់បញ្ហាដែលវ័យរបស់ខ្លួនបានជួបប្រទះ និងមានសមត្ថភាពការពារខ្លួន ឬ រកជំនួយដើម្បីការពារខ្លួន ក៏ដូចជាលើកស្ទួយសមត្ថភាព បង្កើនចំណេះដឹងទូទៅ លើកកំពស់បំណិនជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីកុំអោយក្មេងស្រី និង ក្មួយៗយុវវ័យតី ប្រឈមមុខ នឹងការបំពានរាងកាយ ផ្លូវភេទ និងការពារខ្លួនពី ការចម្លងមេរោគអេដស៍។
ព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយនៅទូរទស្សន៍ ទទក