
នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ៩រោច ឆ្នាំខាល ចត្វាស័ក ព.ស.២៥៦៦ ត្រូវនឹងថ្ងៃថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ នៅបន្ទប់ប្រជុំអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ ឯកឧត្តម អៀង មូលី ទេសរដ្ឋមន្រ្តី ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារនិរន្តរភាពឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេស៍ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួម ពីលោកស្រី Patricia Ongpin នាយិកា អង្គការUNAIDS ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា និងជាសហប្រធាននៃក្រុមការងារនិរន្តរភាពឆ្លើយតបនឹងមេរោគ អេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ដែលបានបន្តគាំទ្រដល់ការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ជាពិសេស វិស័យនិរន្តរភាព និងអន្តរកាល លោកជំទាវ កែវ ចរិយា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ឯកឧត្តមវេជ្ជបណ្ឌិត ឡូ វាសនាគីរី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល និងឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី តំណាងក្រសួង ស្ថាប័ន និងដៃគូជាតិ អន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធ ចំនួនប្រមាណ៣០រូប។
ថ្លែងក្នុងសុន្ទរកថាបើកកិច្ចប្រជុំ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី បានមានប្រសាសន៍ថា រាជរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជាបាន ប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅ៩៥-៩៥-៩៥ និងធានាថាការឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍មានចំនួនតិចជាង ៣០០ករណីក្នុងមួយឆ្នាំៗនៅឆ្នាំ ២០២៥។ ការឆ្លើយតបរបស់ប្រទេសកម្ពុជាចំពោះការរាលដាលនៃមេរោគអេដស៍ត្រូវបានចាត់ទុកថាជារឿងជោគជ័យមួយនៅក្នុងតំបន់ និងក្នុងពិភពលោក។ នៅប្រទេស កម្ពុជា៨៤% នៃអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ទាំងអស់បានដឹងពីស្ថានភាពរបស់ខ្លួន។ ក្នុងចំណោមដែលដឹងថាខ្លួនមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍៩៩ % បានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងទទួលការព្យាបាល និង ៩៧% ភាគរយនៃអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ដែលបានទទួលការព្យាបាលមានអត្រាមេរោគដែលត្រូវបានបង្ក្រាប។ សំណួរថ្ងៃនេះ គឺធ្វើដូចម្តេចដើម្បីគាំទ្រការឆ្លើយតបរបស់ប្រទេសដើម្បីធានាផ្លូវដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅ ៩៥-៩៥-៩៥ នៅឆ្នាំ២០២៥ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
នៅក្នុងសុន្ទរកថានេះ បានសង្កត់ធ្ងន់លើចំណុចបួនដូចខាងក្រោម ១) គម្លាត ២)និរន្តរភាព/អន្តរកាល ៣) វិធានការធានានិរន្តរភាព ៤) ក្រុមការងារនិរន្តរភាពស្តីពីការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍។
- គម្លាតទី១៖ ឥឡូវនេះគោលដៅនៃ ៩៥ ទីមួយ គឺជាកង្វល់ដ៏ធំរបស់យើង។ យើងបានដាក់ក្តីរំពឹងថាការឆ្លងថ្មីការរាលដាលនៃមេរោគអេដស៍នឹងថយចុះពី ២១០០ករណី ក្នុងឆ្នាំ ២០១០មកដល់ត្រឹម៥២០ករណី នៅឆ្នាំ ២០២០។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទិន្នន័យថ្មីបង្ហាញយើងថាមានការឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍មានរហូត ដល់ទៅ១១០០ករណី ក្នុងឆ្នាំ ២០២០។ ដូច្នេះ យើងបានខកខានក្នុងការបង្ការការចំលងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍ចំនួន ៥៨០ករណីក្នុងឆ្នាំ ២០២០នោះ ។
- គម្លាតទី២៖ គម្លាតហិរញ្ញវត្ថុត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងសំណើហិរញ្ញប្បទានទៅមូលនិធិសកល (Fund Raising Application, FRA) សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២១-២០២៣ ដោយទទួលស្គាល់ថាមានកង្វះថវិកាចំនួន ៦ លានដុល្លារUSD, ៧លានដុល្លារUSD និង ៨លានដុល្លារUSD រៀងគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២១-២០២២និងឆ្នាំ ២០២៣។
- គម្លាតទី៣៖ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗមួយចំនួនប្រហែលជាមិនបានយល់ច្បាស់អំពីគម្លាតថវិកាក្នុងការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ទេ។ យើងទទួលបានថវិកាមិនគ្រប់គ្រាន់ និងមិនមានថវិកាលើសពីនេះទេ។ ការតាមដានសូចនាករសំខាន់ៗដែលបានអំពីវឌ្ឍនភាពល្អក្នុងចំណោម MSM គឺផ្តោតតែទៅលើក្រុម MSM ដែលគេអាចចុះជួបឬទំនាក់ទំនងបាននិងដែលមានចំនួនប្រមាំ ៤០.៤០០នាក់ ដែលគេហៅថា ក្រុមMSM1 ។ ដោយសារកង្វះមូលនិធិយើងគ្មានលទ្ធភាពធ្វើអនតរាគមន៍លើ MSM ក្រុមមួយទៀតដែលមានចំនួនប្រមាណ ៤៣.៩០០នាក់ ដែលក្រុមនេះជាក្រុមដែលលាក់មុខមិនអាចចុះអប់រំបានឬទំនាក់ទំនងបាន (ឬហៅថាក្រុមMSM2) ។ គេបានកត់សំគាល់ថាករណីឆ្លងថ្មីទាំងនោះក្នុងចំណោម MSM កំបានកើនឡើង ៥ ដងក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ បើគ្មានការវិនិយោគបន្ថែមសម្រាប់ការពង្រីកការគ្របដណ្តប់លើអន្តរាគមន៍បង្ការ ការឆ្លងថ្មីមិនអាចធ្លាក់ចុះដូចការរំពឹងទុកនោះទេ។ ក្រៅពីនេះ មានការខ្វះខាតថវិកាគាំទ្រលើការបង្ករបរិស្ថានគាំទ្រ និងការពង្រឹងប្រព័ន្ធសហគមន៍ផងដែរ។
- គម្លាតទី៤៖ លើសពីនេះ វិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចដែលបានជួបប្រទះនៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំណូលទាប និងមធ្យម អំឡុងក្នុងពេលវិបត្តិកូវីដ-១៩-- និងផលប៉ះពាល់នៃសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន- អាចនឹងធ្វើឱ្យធនធានក្នុងស្រុកបន្តធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀតសម្រាប់ការងារឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍។ របាយការណ៍របស់ UNAIDS ឆ្នាំ ២០២២ ព្រមានថានឹងមានគម្លាតដ៏ធំបំផុតក្នុងការផ្តល់មូលនិធិសម្រាប់ការងារឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍ ពិសេសនៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប។ អង្គការUNAIDSអះអាងថា ធនធានដែលមាននៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២១ នឺងត្រូវធ្លាក់ចុះ ៥៥% នៃតម្រូវការដែលបានព្យាករណ៍សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៥ ។
ឆ្លើយតបនឹងគម្លាតខាងលើ និងក្នុងគោលដៅឆ្ពោះទៅសម្រេចគោលដៅដែលបានកំណត់នៅឆ្នាំ២០២៥ ក្រុមការងារនិរន្តរភាពឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ដែលដឹកនាំដោយអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ និងUNAIDS បានទទួលស្គាល់ពីតម្រូវការកើនឡើង ដើម្បីការពារ លទ្ធផលដេលបានមកពីកម្មវិធីមេរោគអេដស៍របស់កម្ពុជា និងបានផ្តួចផ្តើមការវាយតម្លៃត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងអន្តរកាលនិងការបង្កើតផែនទីបង្ហាញផ្លូវប្រនៃការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍និងជំងឺអេដស៍ ប្រកបដោយនិរន្តរភាពក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដោយបានរកឃើញនូវហានិភ័យចំនួន១៣ចំណុច និងបានលើកអនុសាសន៍២៣ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យទំាងនោះ។ ផែនទីបង្ហាញផ្លូវនិរន្តរភាពត្រូវបានពិនិត្យឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ជាមួយអ្នកពាក់ព័ន្ធ សំខាន់ៗ ដើម្បីពិនិត្យមើលថា ហានិភ័យដែលបានរកឃើញនៅពេលមុននោះនៅតែបន្តជាហានិភ័យក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត និងកំណត់សកម្មភាព អាទិភាពដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យទាំងនោះ៕