National AIDS Authority

ចំនួនអ្នកទស្សនាគេហទំព័រ:

សិក្ខាសាលាជាន់ខ្ពស់ឆ្លុះបញ្ចាំងអំពី ការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍បែបពហុវិស័យនៅកម្ពុជា

នៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ១០រោច ឆ្នាំខាល ចត្វាស័ក ព.ស.២៥៦៦ ត្រូវនឹងថ្ងៃថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ នៅសណ្ឋគាររ៉ាហ្វល ហូតែល ឡឺរ៉ូយ៉ាល់ ភ្នំពេញ ឯកឧត្តម អៀង មូលី ទេសរដ្ឋមន្រ្តី ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ក្នុងសិក្ខាសាលាជាន់ខ្ពស់ឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍បែបពហុវិស័យនៅកម្ពុជា ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពី លោកជំទាវ កែវ សុខពិសី អភិបាលរង នៃគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ តំណាង ឯកឧត្តម          ឃួង ស្រេង អភិបាល នៃគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោកស្រី Patricia Ongpin នាយិកាអង្គការUNAIDS ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា លោកស្រី Hannah Marqusee មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកហិរញ្ញប្បទានសុខាភិបាល និងជំងឺអេដស៍ នៃគម្រោង LHSS/USAID និងឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី តំណាងក្រសួង ស្ថាប័ន និងដៃគូជាតិ អន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធ ចំនួនប្រមាណ៦០រូប។
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅ៩៥-៩៥-៩៥ និងធានាថា ការឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍មានចំនួនតិចជាង៣០០ករណីក្នុងមួយឆ្នាំៗនៅឆ្នាំ២០២៥។ ការឆ្លើយតបរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ចំពោះការរាលដាលនៃមេរោគអេដស៍ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជារឿងជោគជ័យមួយនៅក្នុងតំបន់ និងក្នុងពិភពលោក។ នៅប្រទេសកម្ពុជា៨៤% នៃអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ទាំងអស់បានដឹងពីស្ថានភាពរបស់ខ្លួន។ ក្នុងចំណោមដែលដឹងថា ខ្លួនមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍៩៩% បានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងទទួលការព្យាបាល និង៩៧% ភាគរយនៃអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ដែលបានទទួលការព្យាបាលមានអត្រាមេរោគដែលត្រូវបានបង្ក្រាប។ នេះមានន័យថា ការរាលដាលមេរោគអេដស៍បាននិងកំពុងបន្តពីចំណោមប្រជាជនចំនួន១១,000 នាក់ (ក្នុងនោះមានប្រជាជនគន្លឹះ និងដៃគូរបស់គាត់) ដែលមិនទាន់បានធ្វើតេស្ត និងព្យាបាលនៅក្នុងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាព។
សំណួរថ្ងៃនេះ ផ្តោតលើការពង្រឹងយន្តការសម្របសម្រួលសម្រាប់អនុវត្តអាទិភាពសំខាន់ៗ នៃ        អនុសាសន៍ការត្រួតពិនិត្យពាក់កណ្តាលអាណត្តិពីផែនការយុទ្ធសាស្រ្តជាតិលើកទី៥ សម្រាប់ការឆ្លើយតបទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យចំពោះមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ (NSPV MTR)។ ទាំងនេះគឺបានន័យថា យើងរំពឹងស្វែងយល់ពីសិក្ខាសាលា និងរកឱ្យឃើញនូវរបៀបពង្រឹងប្រព័ន្ធប្រទេស ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ប្រសិទ្ធផលនិងនិរន្តរភាព តាមរយៈយន្តការដែលមានអាយុ៣១ឆ្នាំហើយ។ យន្តការនេះមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីតំណាងក្រសួង ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល    អង្គការសង្គមស៊ីវិល តំណាងប្រជាជនគន្លឹះសំខាន់ៗ និងអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍។
រហូតមកដល់ពេលនេះ មានយន្តការជាច្រើនដើម្បីសម្របសម្រួលការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍នៅក្នុងប្រទសកម្ពុជា៖
• នៅក្នុងគម្រោងមូលនិធិសកល (GFATM) អ្នកពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗត្រូវបានដាក់ជាក្រុមៗនៅក្នុងម៉ូឌុលចាប់តាំងពីពេលរៀបចំគម្រោងរហូតដល់ការអនុវត្តគម្រោង។ ការត្រួតពិនិត្យ និងការសម្របសម្រួលរបស់គម្រោងមូលនិធិសកល បាននិងកំពុងប្រើប្រាស់យន្តការ CCC, PR, SI និង SSI ។
• អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍បាននឹងកំពុងប្រើប្រាស់អនុក្រឹត្យលេខ១០៩ (ឆ្នាំ២០០៦)ដើម្បីសម្របសម្រួលការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ តាមរយៈទី១) ក្រុមប្រឹក្សាបច្ចេកទេស ទី២) កិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាគោលនយោបាយ ទី៣) គណៈកម្មាធិការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ខេត្ត/ស្រុក/ឃុំ។
• នៅថ្ងៃទី២៣ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ អ.ជ.ប.ជ.អ បានចេញលិខិតចាត់តាំងដើម្បីឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗ ចូលរួមនៅក្រុមការងារយុទ្ធសាស្ត្រទាំង៤ របស់ NSP V និងដល់ក្រុមការងារតាមដាន និងវាយតម្លៃ។
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី បានលើកយកព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ នៃការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ក្នុងរយៈពេល៨ខែកន្លងមកនេះ ដើម្បីអង្គសិក្ខាសាលាស្វែងយល់ទាំងអស់គ្នាថា តើគួរធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីសម្របសម្រួលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនោះឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។
•    នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២២ អ.ជ.ប.ជ.អ បានធ្វើការត្រួតពិនិត្យពាក់កណ្តាលអាណត្តិនៃផែនការយុទ្ធសាស្រ្តជាតិលើកទីប្រាំរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការឆ្លើយតបទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យចំពោះមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ឆ្នាំ២០១៩-២០២៣ (NSP V) ។
•    កិច្ចប្រជុំពេញអង្គ របស់ អ.ជ.ប.ជ.អ បានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចមួយនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ដែលមានអនុសាសន៍ចំនួនប្រាំបួនចំណុច ដោយបានស្នើឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗ ជាពិសេសក្រសួង ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល ចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ តាមទស្សនៈពហុវិស័យ ដើម្បីសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យដ៍ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតិតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលលោកបានអំពាវនាវគ្រប់ស្ថាប័ននៅថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍។
•    ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែកន្លងមកនេះ NCHADS បាននិងកំពុងធ្វើការយ៉ាងសកម្មជាមួយដៃគូលើការត្រួតពិនិត្យពាក់កណ្តាលអាណត្តិរបស់ខ្លួនលើផែនការយុទ្ធសាស្រ្ត មេរោគអេដស៍របស់ វិស័យសុខាភិបាល ឆ្នាំ ២០២១-២០២៥ ។ ការរកឃើញបឋមត្រូវបានបង្ហាញដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធនៅចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ប៉ុន្តែអនុសាសន៍ចុងក្រោយនឹងត្រូវបានបង្រួបបង្រួមនៅចុងខែតុលា ឬដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២។
•    កាលពីម្សិលមិញ បន្ទាប់ពីការពិនិត្យឡើងវិញនៃផែនទីផ្លូវប្រកបដោយនិរន្តរភាពឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ក្រុមការងារនោះបានជួបប្រជុំគ្នាដើម្បីពិនិត្យលក្ខខណ្ឌយោង និងសមាជិកភាព ហើយបានផ្តល់មតិយោបល់លើជម្រើសនានា ដើម្បីបង្កើនមូលនិធិក្នុង      ស្រុក។ ក្រុមការងារនិរន្តរភាពឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ បានធ្វើការណែនាំអំពីរបៀបតាមដានក្នុងការអនុវត្តផែនទីផ្លូវខ្នាតតូចស្តីពីកិច្ចសន្យាសង្គម។ ការពិភាក្សាត្រូវបានធ្វើឡើងលើសកម្មភាពដែលអាចកើតមានលើសហគ្រាសសង្គម (social enterprise) និង         ឱកាសផ្សេងទៀតដើម្បីបង្កើនមូលនិធិក្នុងស្រុកបន្ថែមទៀត សំដៅបំពេញចន្លោះប្រហោងក្នុងការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ក្នុងស្រុក និង        បរិបទក្នុងស្រុក។
•    ការសិក្សា Optima ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងកាលពីឆ្នាំ២០១៩ បានបង្ហាញថា មានគម្លាតថវិកាប្រហែល ៣លានដុល្លារអាមេរិក ពិសេសសម្រាប់ការបង្ការមេរោគអេដស៍ ដូចជាកម្មវិធី PrEP ជាដើម។ គេរំពឹងថា ការសិក្សា Optima ២ ដែលនឹងធ្វើឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២៣ នឹងបង្កើត       ភស្តុតាងផ្តល់មូលនិធិ និងបង្កើតករណីវិនិយោគ(Investment Case) សម្រាប់ការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ហើយប្រើប្រាស់ជាជាឧបករណ៍ស្វែងរកការគាំទ្រសម្រាប់ការបែងចែកមូលនិធិសាធារណៈបន្ថែមទៀត៕

សកម្មភាពរបស់ អ.ជ.ប.ជ.អ នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ

សារអេឡិចត្រូនិច

សិក្ខាសាលាជាន់ខ្ពស់ឆ្លុះបញ្ចាំងអំពី ការឆ្លើយតបនឹងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍បែបពហុវិស័យនៅកម្ពុជា